Problem dzików w Gminie Wieliczka od wielu miesięcy budzi ogromne emocje wśród mieszkańców, samorządowców i organizacji społecznych. Zwierzęta regularnie pojawiają się na osiedlach, w pobliżu szkół, przy domach jednorodzinnych, na drogach i terenach rekreacyjnych. Mieszkańcy alarmują o zniszczonych ogrodach, zagrożeniu dla dzieci i spacerowiczów oraz o coraz częstszych sytuacjach, w których dziki poruszają się w zwartej zabudowie nawet w ciągu dnia.
W ostatnich tygodniach Powiat Wielicki opublikował oświadczenie wskazujące, kto odpowiada za działania związane z ograniczaniem populacji dzików oraz za bezpieczeństwo mieszkańców. Sprawa jest jednak bardziej złożona, ponieważ równolegle toczy się spór administracyjny między gminą a powiatem, który trafił aż do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Sejmik Województwa Małopolskiego zgodził się na redukcję dzików
30 marca 2026 roku Sejmik Województwa Małopolskiego przyjął uchwałę dotyczącą ograniczenia populacji dzików na terenie Gminy Wieliczka. Uchwała przewiduje możliwość redukcji populacji do 150 sztuk.
Decyzja została podjęta na wniosek Burmistrza Miasta i Gminy Wieliczka. Zgodnie z uchwałą wykonanie działań powierzono gminie oraz wskazanemu przez burmistrza podmiotowi, który ma przeprowadzić:
- odstrzał redukcyjny,
- odłów wraz z uśmierceniem zwierząt.
Według zapisów uchwały działania mają dotyczyć terenów, na których dziki stwarzają zagrożenie dla ludzi oraz powodują szkody w przestrzeni publicznej.
Powiat: za bezpieczeństwo mieszkańców odpowiada gmina
W swoim oświadczeniu Powiat Wielicki podkreśla, że zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym to gmina odpowiada za porządek publiczny i bezpieczeństwo mieszkańców na swoim terenie.
Starosta może wydawać decyzje jedynie w szczególnych przypadkach określonych w Prawie łowieckim — przede wszystkim wtedy, gdy dziki stwarzają zagrożenie dla obiektów użyteczności publicznej. Chodzi między innymi o:
- szkoły,
- place zabaw,
- parki,
- obiekty sportowe,
- przestrzenie publiczne użytkowane przez mieszkańców.
Powiat zaznacza, że już wcześniej starosta wielicki wydał decyzję dotyczącą odstrzału i odłowu 200 dzików na terenie wybranych miejscowości Gminy Wieliczka.
Skąd wzięła się decyzja o odstrzale 200 dzików?
Cała procedura rozpoczęła się w lutym 2025 roku. Burmistrz Wieliczki wystąpił wtedy do starosty z wnioskiem o wydanie decyzji dotyczącej:
- odstrzału redukcyjnego,
- odłowu wraz z uśmierceniem dzików.
Pierwotnie wniosek obejmował 100 zwierząt i dotyczył Lednicy Górnej. Do dokumentacji dołączono liczne zgłoszenia mieszkańców opisujące sytuacje zagrożenia.
Kilka dni później — po konsultacjach z ekspertami łowieckimi i przedstawicielami Polskiego Związku Łowieckiego — zdecydowano o rozszerzeniu działań:
- liczba dzików została zwiększona do 200,
- rozszerzono obszar działań na kolejne miejscowości:
- Chorągwicę,
- Mietniów,
- Rożnową,
- Sułków,
- Zabawę.
Samorząd argumentował wtedy, że dziki przemieszczają się pomiędzy miejscowościami i działania ograniczone do jednego sołectwa byłyby nieskuteczne.
Burmistrz wystąpił o decyzję, a później się od niej odwołał
Jednym z najbardziej kontrowersyjnych elementów całej sprawy jest fakt, że — jak wskazuje Powiat Wielicki — Burmistrz Wieliczki najpierw wystąpił o wydanie decyzji administracyjnej, a następnie odwołał się od niej.
Spór dotyczy przede wszystkim:
- zakresu odpowiedzialności,
- finansowania działań,
- tego, który samorząd powinien realizować decyzję.
Według informacji publikowanych wcześniej przez media lokalne i ogólnopolskie, konflikt między gminą a powiatem trwa od dłuższego czasu i dotyczy również kosztów wcześniejszych działań związanych z dzikami.
Sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a obecnie znajduje się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Co mówią przepisy?
Kluczowe znaczenie ma tutaj art. 45 ust. 3 ustawy Prawo łowieckie.
Przepis umożliwia staroście wydanie decyzji o:
- odstrzale redukcyjnym,
- odłowie wraz z uśmierceniem zwierząt,
jeżeli zwierzęta stanowią szczególne zagrożenie dla prawidłowego funkcjonowania obiektów użyteczności publicznej.
Jednocześnie sądy administracyjne zwracają uwagę, że:
- decyzja musi być dobrze uzasadniona,
- zagrożenie powinno być konkretne i udokumentowane,
- działania powinny mieć charakter wyjątkowy.
W jednym z wcześniejszych wyroków dotyczących Wieliczki sąd analizował sprawę odstrzału dzików w Parku pod Baranem. W uzasadnieniu wskazano między innymi:
- zagrożenie dla spacerowiczów,
- niszczenie infrastruktury,
- obecność dzików przy placach zabaw i ciągach pieszych.
Mieszkańcy: problem jest realny
Mieszkańcy Wieliczki od dawna alarmują, że problem dzików stale się nasila. W mediach społecznościowych regularnie publikowane są zdjęcia i nagrania stad przemieszczających się przez osiedla i drogi.
Relacje mieszkańców dotyczą między innymi:
- zniszczonych ogrodów,
- rozrywanych śmietników,
- dzików pojawiających się przy szkołach,
- sytuacji drogowych,
- obaw o bezpieczeństwo dzieci i właścicieli psów.
Władze samorządowe podkreślają, że odstrzał nie rozwiąże problemu całkowicie, ale ma ograniczyć skalę zagrożenia. Jednocześnie przeciwnicy odstrzału wskazują, że konieczne są także inne działania:
- ograniczenie dostępu do odpadów,
- edukacja mieszkańców,
- zabezpieczanie terenów zielonych,
- stosowanie metod odstraszania,
- monitoring migracji zwierząt.
Kto dziś odpowiada za działania?
Z obecnych dokumentów i uchwał wynika, że:
- Sejmik Województwa Małopolskiego wyraził zgodę na ograniczenie populacji dzików,
- Burmistrz Wieliczki występował o podjęcie działań,
- wykonanie działań powierzono Gminie Wieliczka,
- to gmina ma wskazać podmiot realizujący odstrzał lub odłów,
- mieszkańcy zgłaszający problem powinni kontaktować się przede wszystkim z Urzędem Miasta i Gminy Wieliczka.
Jednocześnie część kompetencji w szczególnych przypadkach nadal posiada starosta — zwłaszcza w sytuacjach dotyczących zagrożenia dla obiektów użyteczności publicznej.
Spór kompetencyjny pomiędzy samorządami nadal jednak nie został ostatecznie rozstrzygnięty przez sądy administracyjne.
Napisz komentarz
Komentarze